قا بليت ها و پتانسيل هاي بخش صنعت و معدن در سال هاي اخير شاهد رشد چشم گير و
قابل توجهي در زمينه صنعت و معدن در استان بوده ايم و با توجه به امکانات و استعداد
هاي خدادادي و سر مايه گذاري هاي عظيم دولت در امور زيربنايي شامل راه ، برق ، گاز
، مخابرات ، شهرک ها و نواحي صنعتي و ديگر زير ساختي هاي لازم صنعت ، چهره ي منطقه
از لحاظ صنعتي دگرگون و بستري مناسب جهت استقرار صنايع و سرمايه گذاري دراين زمينه
ايجاد شده است .
امکانات و زير ساخت هاي موجود که زمينه توسعه ي بيشتر و تبديل استان به يکي از
قطب هاي مهم صنعتي کشور را فراهم آورده عبارتند از :
1. وجود27 شهرک صنعتي مصوب و دو شهرک آب با اتمام عمليات عمراني ، برخوردار از
امکانات زير بنايي مورد نياز همچون آب ، برق ،گازوشبکه مخابراتي ، فضاي سبز، آسفالت
،جدول بندي وناحيه صنعتي روستايي
2. معادن گوناگون خاک نسوز ،سنگ هاي ساختماني وگچ (با درجه خلوص بسيار بالا ).
3. وجود پست هاي برق فشار قوي 400 و 20 /63 کيلو ولت
4. وجود فرودگاه شهرکرد
5. مجاورت استان با استان هاي بزرگ و صنعتي خوزستان و اصفهان وامکان دسترسي به
صنايع عظيم فولاد زمينه ي مناسبي است جهت ايجاد صنايع پايين دستي وبالا دستي در
شاخه هاي مختلف فلزي وغير فلزي.
6. عبور خطوط لوله ي اصلي نفت و گاز از استان و نزديکي به پالا يشگاه و صنايع
پتروشيمي.
7. وجود محصولات فراوان کشاورزي وباغي زمينه را جهت رشد صنايع تبديلي کشاورزي مانند
کنسرو ،کمپوت ، ترشي جات ،مربا ،رب گوجه ،رب انار ،بسته بندي و عصاره گيري از
گياهان دارويي نظير شيرين بيان ،بلوط و ... فراهم آورده است.
8. زمينه مناسب توليد بسيار بالاي ماهيان سرد آبي با توجه به حجم بالا ي آب در
استان و ايجاد زمينه مناسب جهت صنايع بسته- بندي ، کنسرو و توليد خوراک ماهي.
9. وجود شرايط مناسب در استان جهت بسته بندي آب معدني باتوجه به وجود چشمه هاي
فراوان آب معدني.
10. وجود10 % کل آب کشوردراستان.
11. وجود گمرک ومجوزواردات وصادرات.
12. اتاق تعاون و نمايندگي صندوق ضمانت صادرات.
13. اتاق بازرگاني ، صنايع ومعادن .
توانمندي ها و قابليت هاي بخش معدن
به لحاظ تعلق بخش شمال شرقي استان چهار محال وبختياري به پهنه ساختاري سنندج -
سيرجان اين انتظار وجود دارد که منطقه مذکور به خصوص از نظر ذخاير معدني فلزي غني
باشد ولي بخش سنندج – سير جان استان چهار محال و بختياري بر خلاف انتظار سنگ هاي
ماگمايي ودگرگونه تظاهر چنداني ندارند و لذا ذخاير فلزي به صورت متراکم دردسترس
نيستند .
به همين دليل در زير پهنه هاي گوناگون استان (سنندج - سيرجان ، زاگرس مرتفع ، زاگرس
چين خورده )پتانسيل هاي معدني عمدتا محدود به ذخاير غير فلزي است .
بنا به گزارش سازمان صنايع ومعادن تاکنون حدود 120 پتانسيل وانديس معدني با ذخيره
حدود 2392 ميليون تن (به استثناي پتانسيل هاي شن وماسه معمولي )دراستان شناسايي
گرديده است که عمدتا از گروه مصالح ساختماني و کاني هاي غير فلزي ميباشند .
کاني هاي گروه فلزي با توجه به فرآيند هاي زمين شناسي و ماگما تيسم منطقه محدوده
بوده و شامل پتانسيل مس دهکده معدن در شهرستان اردل و انديس ليتيوم و انديس مس هوره
در شهرستان شهرکرد ميباشد .
پتانسيل غير فلزي عمده شامل مرمريت ،سنگ لاشه ساختماني،سنگ گچ ،بوکسيت و ماسه ريخته
گري است که گاهي با ظرفيت واقعي يک ميليون در سال استخراج و بهره برداري مي گردد .
پتانسيل ها معدني بالقوه استان چهارمحال و بختياري عبارتند از:
مس
پتانسيل مس دهکده معدن در شهرستان اردل با عيار حدود 3 تا 5 درصد که تا کنون بهره
برداري نشده ومطالعات اکتشافي آن ناقص است.
انديس مس هوره در شهرستان شهرکرد
سنگ تزئيني ونما:
پتانسيل هاي بالقوه اي از سنگ تزئيني ونما از نوع مرمريت در استان چهارمحال
وبختياري وجود داردکه تا کنون مورد بهره برداري قرار نگرفته اند از جمله :
الف:مرمريت هاي شهرستان اردل بخش ديناران
ب:مرمريت هاي شهرستان فارسان بخش هاي ميزدج عليا وسفلي
ج:مرمريت ها شهرستان بروجن بخش گندمان
سنگ گچ:
پتانسيل هاي سنگ گچ استان که از کيفيت مناسب برخوردارند ولي تا کنون مورد بهره
برداري قرار نگرفته اند از جمله :
الف:معدن سنگ گچ کل گچي در شهرستان لردگان
ب:معدن سنگ گچ دوپلان کور ميزه در شهرستان اردل
ج:معدن سنگ گچ دورک شاهپوري در شهرستان اردل
د:معدن سنگ گچ سردشت در شهرستان اردل
ه:معدن سنگ گچ تلف گرد درشهرستان اردل
و:معدن سنگ گچ ارمند در شهرستان لردگان
مارن :
استان با توجه به اينکه در زاگرس مرکزي قرار گرفته سازنده اي مارني فراواني را در
بر دارد که از عمده ترين مواد اوليه صنعت سيمان مي باشد .
الف :مارن هاي منطقه دوراهان شهرستان بروجن
ب:مارن هاي منطقه بابا حيدر در شهرستان فارسان وشهرستان کوهرنگ
ج:مارن هاي منطقه سبز کوه در شهرستان بروجن
دولوميت صنعتي:
دولوميت يکي از مواد معدني است که کاربرد وسيعي در قسمت فراورده هاي نسوز و صنعت
فولاد دارد که استان از اين نظر پتانسيل غني مي باشد.
دولوميت صنعتي براي ااستحصال منيزيوم وتصويه آب به صورت سولفات وبراي مصالح
ساختماني به صورت صنعتط ونما کاربرد دارد .
همچنين در صورت عيار mgo در صنايع فولاد کاربرد دارد
الف:دولوميت هاي کوه نظامي وبر نظامي در شهرستان بروجن
ب:دولوميت هاي چغاخور د/ر شهرستان شهرکرد وبروجن
سيليس:
سيليس نيز يکي از مواد معدني است که در صنعت شيشه سازي ،فولاد وساير صنايع کاربرد
وسيعي دارد که معادن آن در استان در مناطق :الف
:ماسه ريخته گري گوشکي در شهرستان لردگان ب:سيليس دورک شاهپوري در شهرستان اردل
موجود مي باشد.
فلدسپات سديک وپتاسيک(جهت تهيه سراميک:)
معادني ازفلدسپات سديک وپتاسيک در شمال استان در منطقه صادق آباد وجود دارد که نياز
به فراوري داشته وتاکنون استخراج وبهره برداري نشده است
ليتيوم:
در شهرستان شهرکرد در محدوده شهر طاقانک انديس هايي از فلز ليتيوم شناسايي گرديده
که در صنعت هواپيما سازي به خاطر سبک بودن به کار ميرود ونياز به مطالعات اکتشافي
دارد .
سنگ آهک:
معادن فراواني از سنگ آهک نيز در شهرستان هاي شهرکرد ، فارسان ،لردگان و...
وجود دارد که تاکنون بهره برداري نشده است ومعادني که مورد بهره برداري قرار گرفته
تماما در توليد مصالح ساختماني از قبيل سنگ لاشه ساختماني وسنگ لاشه مورد مصرف
واحدهاي توليد شن وماسه بوده است
سلستين:
انديس هايي نيز از سلستين در منطقه سردشت شهرستان لردگان وجود دارد که تا کنون به
طور کامل وجامع مطالعه نشده است .
شهرک هاي صنعتي ونواحي صنعتي روستايي
الف.شهرک هاي صنعتي
استان داراي 27شهرک صنعتي فعال و دو شهرک تخصصی آب ميباشد .
مساحت شهرک هاي موجود برابر 2875 هکتار است که عموما برخوردارازامکانات برق ،آب ،
گاز ، فاضلاب ، تلفن ، راه مناسب ،آسفالت و فضاي سبز ميباشند . از نکات قابل توجه
در خصوص اين امکانات :
1. وجود آب دايمي وکافي در شهرکها براي مصرف واحدهاي صنعتي و استقرار صنايعي که آب
جزء مواد اوليه آن ها مي باشد .
2. وجود شبکه گاز در شهرک هاي صنعتي شهرکرد ،بروجن ،جونقان ، سامان ، لردگان ،
بهرام آباد ، بن ، سفيد دشت وبلداجي به عنوان سوخت ارزان وبدون مسائل زيست محيطي .
3. وجود امکانات زير بنايي ديگر از قبيل راه هاي آسفالته مناسب، برق ، تلفن ،فضاي
سبزدر کليه شهرک هاي صنعتي استان .
4. قيمت ارزان زمين در شهرک هاي صنعتي وشرايط استثنائي واگذاري زمين به متقاضيان به
نواحي صنعتي روستائي .
ب : نواحي صنعتي روستايي
با توجه به اينکه بيش از نيمي از جمعيت استان در مناطق روستائي زندگي مي کنند به
اين منظور فراهم نمودن زمينه اشتغال آن ها وافزايش سطح درآمد خانوار واستفاده از
پتانسيلها و توانمندي هاي مناطق روستايي توجه خاصي به مناطق گرديده که در بخش صنعت
نيز با ايجاد نواحي صنعتي مقدمات دست يابي به اين مهم فراهم گرديده است .در استان
اتعداد 9 ناحيه صنعتي روستايي جمعا به مساحت 185/5 هکتار وجود دارد که اين نواحي
عمدتا از امکانات زير بنايي از قبيل راه آسفالته ، برق ، آب ، گاز ، تلفن برخوردار
ميباشند که در حال حاضر تعداد بيش از 30 واحد صنعتي فعال را در خود جاي دادهاند و
ظرفيت کافي براي ايجاد واحد هاي جديد را دارا مي باشند .
واحدهاي صنعتي فعال
پس از پيروزي انقلاب اسلامي ، استان به دليل نداشتن سابقه ي صنعتي در ضمره ي استان
هاي غير برخوردار قرار داشت که هم اکنون با توجه به پتانسيل ها وتوانمندي ها ي
موجود، پي گيري و حمايت مسئولين استان تعداد596 واحد توليدي با سرمايه گذاري 877228
ميليون ريل و اشتغال 10928 نفر در استان فعال ميباشند که وضعيت واحدهاي فعال ازنظر
تعداد، ميزان سرمايه گذاري واشتغال به تفکيک گروه هاي صنعتي ومحل استقرار (شهرک
ونواحي صنعتي ) در جداول زير آمده است.
طراح هاي صنعتي در حال اجرا
با فراهم شدن زمينه ي سرمايه گذاري دراستان به خصوص در بخش صنعت وراه اندازي تعداد
قابل توجهي طرح توليدي و حمايت دولت کريمه و وجود مزايا و معافيت هاي قابل توجه
براي افرادکه سرمايه گذار و موقعيت جغرافيايي استان که در بين دو استان صنعتي
اصفهان و خوزستان واقع شده ، مورد توجه صاحبان سرمايه قرار گرفته است .
صنايع دستي وفرش
با توجه به اينکه توليد صنايع دستي و به خصوص فرش در استان سابقه ديرينه دارد،
همچنين نقش هاي سنتي فرش استان همچون طرح خشتي ، گل مينا ، قاب سماوري و...از
جايگاه جهاني برخوردار هستند . به طوري که بر اساس آمارهاي موجود ، فرش استان 28/8
درصد صادرات فرش کشور را به خود اختصاص ميدهد . فرش استان در بازار هاي اروپا وآ
مريکا از جايگاه مناسبي برخوردار است وتاجران فرش اروپا وبه ويژه آلمان ديد مثبتي
از فرش استان دارند . استفاده از رنگ هاي بومي وثابت ارزش و اعتبار فرش استان را
قوت بخشيده است . توليدات صنايع دستي استان عبارتنداز:فرش ،گليم ، جاجيم ، گبه ،
خاتم، قلمکارسازي ، معرق وقلمزني ، قفل ، نمد ، چوغا ، خورجين و...